پروفسور شهریار عدل در فرانسه درگذشت

در آخرین روز فصل بهار 1394

پروفسور شهریار عدل در فرانسه درگذشت

مرحوم پروفسور شهریار عدل

پروفسور عدل: نخستین آثار شهرنشینی شرق کسور در خواف کشف شد

مرحوم عدل خدمات بی بدیلی را به میراث فرهنگی کشور به ویژه منطقه زوزن خواف ارایه کرد 

خواف نیوز به نقل از خبرگزاری ایسنا: "کامران عدل"، برادر شهریار عدل گفت: وی صبح امروز پس از احساس درد در قفسه سینه و به طور ناگهانی دار فانی را وداع گفت.
به گفته وی پس از انتقال پیکر دکتر عدل به ایران، زمان برگزاری مراسم تشییع وی اعلام می‌شود.
شهریار عدل متولد 14 بهمن 1322 شمسی در تهران بود. او تحصیلات ابتدایی و سه سال نخست دبیرستان خود را در تهران گذراند و از سال 1338 شمسی برای ادامه تحصیل به فرانسه رفت.
وی تحصیلات دانشگاهی خود را در مدرسه عالی علوم تاریخی در سوربن ادامه داد و همزمان تاریخ عمومی هنر، باستان‌شناسی مشرق‌زمین و تاریخ هنرهای دوره اسلامی را در مدرسه موزه لوور ادامه داد.
او به مدرسه معماری پاریس- بوزوار نیز رفت. پس از آن دکترای خود را در رشته تاریخ ایران و آسیای میانه گرفت. موضوع رساله وی «فتوحات همایون» بود که تاریخ جنگ‌های شاه عباس در سال 1707 هجری در خراسان و فتح هرات است.
پروفسور شهریار عدل، عضو موسسه ملی تحقیقات علمی فرانسه بود. او بخش عمده‌ای از جوانانی‌اش را صرف میراث فرهنگی کرد و رویکردش نگاه به ایران بود. از مهم‌ترین اقدامات وی می‌توان راه‌انداختن ثبت جهانی در ایران را مثال زد. وی مدیر تحقیقات در موسسه ملی پژوهش علمی فرانسه بود.
شهریار عدل در سال 1966 در یونسکو طرحی را تصویب کرد مبنی بر اینکه مطالعات و پژوهش در آسیای میانه مدنظر قرار گیرد. ده سال بعد در سال 1976 مجمع عمومی یونسکو طرحی را به نام «طرح تدوین تاریخ تمدن‌های آسیای میانه» تصویب کرد. در آن زمان شش کشور افغانستان، هند، ایران، پاکستان، مغولستان و اتحاد جماهیر شوروی عضو تمام عیار این طرح بودند.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی، دکتر ورجاوند، دکتر عدل را به عنوان نماینده ایران و نه متخصص بین‌المللی دعوت شده از سوی یونسکو، بار دیگر به این مجمع فرستاد. بنابراین او نه تنها برای دومین بار نماینده ایران شد بلکه از طرف همه کشورهای آسیای میانه، اروپا و آمریکا به ریاست کمیته بین‌المللی تدوین این تاریخ نیز انتخاب شد.
شهریار عدل در طول سال‌های گذشته ریاست این کمیته بین‌المللی را بر عهده داشت. او همچنین یکی از ارزیابان کمیته ملی یونسکو بود.
شهریار عدل به هزینه خود برای ثبت جهانی تخت جمشید، چغا زنبیل و میدان نقش جهان اصفهان وارد عمل شد و موفق هم بود. او اوایل انقلاب به هزینه شخصی خود به دنبال میراث به تاراج رفته ایران رفت و برخی را با ارائه سند و مدارک کافی و به یاری سازمان میراث فرهنگی به ایران برگرداند.
دکتر عدل در سال 1361 توانست سه قطعه فیلم کوتاه از مظفرالدین شاه در آرشیو عکس‌های کاخ گلستان پیدا کند.
در 13 مهر 1388 (5 اکتبر 2009 میلادی) در مقر سازمان یونسکو در پاریس و همزمان با آغاز تشکیل مجمع عمومی سالانه کشورهای عضو یونسکو دبیرکل یونسکو مدال فرهنگ جهانی این سازمان با نام «پنج قاره» را به پروفسور شهریار عدل اهدا کرد. از دکتر عدل تا به حال مقالاتی در مورد تاریخ و جغرافیای تاریخی و آثار کومس (سمنان کنونی)، نقاشان و صورتگران دوره صفوی، آثار تاریخی خراسان و شهر زوزن، تاریخ عکاسی و سینما در ایران منتشر شده است. 

پروفسور عدل: نخستین آثار شهرنشینی شرق کسور در خواف کشف شد

نماینده سازمان یونسکو در ایران از تهیه طرح ثبت دو مجموعه تاریخی از استان خراسان رضوی در فهرست آثار مواریث فرهنگی جهانی یونسکو خبر داد.  شهریار عدل در گفتگو با خبرنگار ایرنا در خواف افزود: این طرح ها شامل مجموعه تاریخی توس و مجموعه تاریخی دیگری با مرکزیت زوزن از توابع خواف است.  وی اعلام کرد: طرح مجموعه توس به مراحل نهایی خود نزدیک شده است.  عدل افزود: طرح مطالعاتی مجموعه تاریخی دیگر به محوریت زوزن در حال انجام است که پس از تدوین به همراه پرونده توس روانه یونسکو می شود.  وی اضافه کرد: هر یک از این مجموعه ها، نشان دهنده و اثبات کننده یک محدوده تاریخی و دوره زمانی با آثار باستانی، فرهنگ و روش زدگی مردمان آن زمان در این مناطق خواهد بود.  عدل اظهار داشت: در تهیه پرونده مجموعه تاریخی با محوریت زوزن، گستره جغرافیایی و تاریخی خواف قدیم مدنظر است.  وی تصریح کرد: در این صورت ممکن است بخش هایی از شهرستان های فرداست و پایین دست خواف که در زمره خواف قدیم بوده اند را در بر بگیرد.  خاطرنشان می شود،بالغ بر 120 اثر باستانی شامل مسجد، مزار، مدرسه،  آسیاب بادی و آبی، سد، یخدان، آب انبار، غار، کوشک، محوطه تاریخی و تپه باستانی در شهرستان خواف وجود دارد.  تپه باستانی بیاس آباد مشهور به تپه سیاه که نخستین آثار شهرنشینی فلات شرق ایران را در خود جای داده با سابقه تاریخی 2 هزار ساله، قدیمی ترین اثر و حضور انبار آقا حسین متعلق به دوره قاجاریه جدیدترین اثر باستانی شهرستان خواف به شمار می روند.  خواف در 250 کیلومتری جنوب شرقی مشهد در خراسان رضوی واقع شده و بر اساس جدیدترین آمار رسمی بالغ بر 110 هزار نفر جمعیت دارد.

روحش شاد

سامانه پیامکی دریافت نظرات شما (یک میلیون نه میلیون) 10000009000000

/ 0 نظر / 42 بازدید